Amsterdam, 31 augustus 2026 – Nederlandse bedrijven horen bij de koplopers van Europa als het om AI-gebruik gaat*. Toch komt daar in Nederland minder uit dan elders.
Uit het People & AI-onderzoek 2026 van Eraneos blijkt dat 83% van de Nederlandse respondenten minstens 40% van de AI-aanbevelingen die zij ontvangen naast zich neerlegt. Gemiddeld over de vier onderzochte landen is dat 74%, in Duitsland 64%. Het onderzoek is gehouden onder 658 leidinggevenden en hun teams in Nederland, Duitsland, Spanje en Zwitserland.
De verklaring ligt niet in de technologie. Op vrijwel elke voorwaarde die bepaalt of AI iets oplevert, blijft Nederland achter op het gemiddelde van de vier landen: richtlijnen, verantwoordelijkheid, vaardigheden en de afstemming tussen directie en medewerkers.
Dragana Mijatovic, Partner Organizational Excellence & Transformation
“De Nederlandse cijfers laten geen technologieprobleem zien, maar een ontwerpprobleem. Organisaties hebben niet méér AI nodig, maar een manier van werken waarin de AI-tools die er al zijn de moeite waard wordt om te vertrouwen,”
Richtlijnen en verantwoordelijkheid ontbreken
In Nederland zegt 20% van de respondenten dat er duidelijke richtlijnen zijn voor het gebruik van AI, tegenover 35% gemiddeld. Bij 22% is vastgelegd wie verantwoordelijk is als AI een fout maakt. In Duitsland is dat 55%. Ook de afstemming tussen directie en medewerkers over AI-gebruik blijft achter, met 36% tegenover 47% gemiddeld.
AI zit naast het werk, niet erin
In Nederland zegt 37% van de respondenten dat AI de prioriteiten in werkprocessen bepaalt, tegenover 50% gemiddeld. Het scherpst is het verschil bij de vraag of AI ook echt is ingebed in werkprocessen. Slechts 3% van de Nederlandse respondenten zegt dat dit het geval is, tegenover 13% gemiddeld en 20% in Zwitserland.
Training staat los van de dagelijkse praktijk
28% van de Nederlandse respondenten combineert het opbouwen van AI-vaardigheden met het dagelijks werk. In Duitsland is dat 54%. Juist die manier van werken blijkt bepalend voor het vertrouwen. Van de respondenten die het bij losstaande training houden, vertrouwt 15% erop dat AI de juiste acties onderneemt. Waar leren en dagelijks werk samenkomen, stijgt dat naar 41%. En waar AI-vaardigheid onderdeel is van zowel de dagelijkse werkprocessen als de professionele ontwikkeling, loopt het op tot 56%.
Meer halen uit de AI die er al is
Het bemoedigende is dat organisaties die wel resultaat boeken geen andere of betere technologie gebruiken. Ze beginnen alleen op een ander punt. Eerst leggen ze vast welke richtlijnen gelden, wie verantwoordelijk is als AI een fout maakt, hoe het werk tussen mens en AI verdeeld is en hoe medewerkers daarbij ondersteund worden. Pas daarna verbreden ze het gebruik.
Dat is organisatorisch werk, en daar kunnen organisaties zelf op sturen zonder te wachten op een volgende generatie tools. De AI-tools zijn er al en worden breed gebruikt. Hoeveel die oplevert, hangt vooral af van hoeveel houvast medewerkers krijgen om de uitkomsten te kunnen beoordelen.
Over het onderzoek
Het People & AI-onderzoek 2026 is gebaseerd op een enquête onder 658 leidinggevenden en hun teams in de financiële dienstverlening, transport & logistiek, energie & nutsbedrijven en de publieke sector in Nederland, Duitsland, Spanje en Zwitserland. De respondenten zijn geselecteerd op basis van hun functieniveau en de relevantie van hun sector, niet op basis van de AI-volwassenheid van de organisatie. Elke organisatie is vanuit vijf perspectieven bekeken: directie, afdelingshoofd, senior manager, manager en (senior) specialist. De enquête bracht drie dimensies in kaart: AI-gebruik, AI-vaardigheden en vertrouwen & governance. De thema’s zijn gemeten aan de hand van 19 vragen.
Het volledige rapport is beschikbaar op eraneos.com: De illusie van vooruitgang: People & AI-onderzoek 2026 | Eraneos
Over Eraneos
Eraneos is een internationaal adviesbureau op het gebied van strategie-, transformatie- en technologie dat organisaties helpt succesvol te zijn in een wereld die continu verandert. Wij combineren marktinzichten met technologische knowhow en zorgen ervoor dat opdrachtgevers de lat voor hun transformaties steeds hoger kunnen leggen. Eraneos adviseert organisaties niet alleen bij het vormgeven van transformaties en oplossingen, maar ondersteunt ook bij het succesvol implementeren ervan.
Of het nu gaat om het ontwerpen van toekomstbestendige organisaties, het benutten van de kracht van data en AI, of het beschermen van bedrijven met geavanceerde cybersecurity, wij leveren tastbare en duurzame resultaten. Met zo’n 1.200 professionals werken we voor uiteenlopende opdrachtgevers en combineren we internationale inzichten met sterke lokale best practices. Eraneos heeft kantoren in Nederland, Duitsland, Spanje, Zwitserland, Oostenrijk, Denemarken, Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Singapore en de Verenigde Staten. In 2025 realiseerde Eraneos een omzet van meer dan 300 miljoen euro.
Kijk voor meer informatie op eraneos.com This link opens in a new tab.
Voor meer informatie over Eraneos of dit persbericht, neem contact op met:
Mirjam de Munnik, Marketing Director bij Eraneos.
mediarelations.nl@eraneos.com This link opens in a new tab
+31(0)629361820
* Volgens Eurostat gebruikte in 2025 ruim 33% van de Nederlandse bedrijven met tien of meer werkzame personen minstens één AI-technologie, tegenover 26% in Duitsland, 20% in Spanje en 20% gemiddeld in de EU.
Eurostat, Artificial intelligence by size class of enterprise (isoc_eb_ai)
Eurostat news release: Use of AI in EU enterprises, December 2025
